Eyyübiye Dedektif Kontrolü: Kamulaştırma Kararları, Hak Devri ve Satılık Daire

Eyyübiye’de dönüşüm alanının içinden ya da yakınından daire, dükkân veya “hak” satın alma teklifi geldiğinde ortada birbirinden ayrı iki soru vardır: taşınmaz bir proje ya da kamulaştırma kararının kapsamında mı ve karşınızdaki kişi onu satabilecek biri mi? İlk soruyu belediye ile tapu cevaplar; ikincisinin sahadaki tarafı, yani satıcının kim olduğu ve gösterilen yerin teklif edilen yer olup olmadığı, dedektif kontrolünün konusudur.

İkisi aynı anda yürütülmeli. Kurum cevabı gelene kadar satıcı acele ettirebilir; saha kontrolü de kurumun vereceği kesin cevabın yerine geçmez.

Resmî Gazete’de Eyyübiye için yayımlanan kararlar

Son altı yılda Eyyübiye’deki taşınmazları doğrudan ilgilendiren üç karar yayımlandı:

• 26 Eylül 2020. Eyyübiye’deki bazı alanlar “kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı” ilan edildi. Alanın nereyi kapsadığı kararın ekinde gösteriliyor.
• 27 Şubat 2026. Eyyübiye ve Haliliye’deki bazı taşınmazların, bölgede yürütülen kentsel dönüşüm ve gelişim projesi için Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesince acele kamulaştırılmasına karar verildi. Taşınmazlar ekteki kroki ve koordinatlarla belirleniyor.
• 9 Ağustos 2026. Eyyübiye’de, Eyyübiye ile Haliliye arasındaki hafif raylı sistem hattının birinci aşaması ve hastane önündeki katlı kavşak için, ayrıca Batıkent Mahallesi’nde Evren Sanayi Sitesi kavşağı için acele kamulaştırma kararları çıktı.

Bu kararlar Eyyübiye’nin bugünkü 160’ı aşkın mahallesinin tamamını kapsamıyor. “Eyyübiye’de satılık daire” demek kendiliğinden dönüşüm alanında olmak anlamına gelmez; ilanda hiç anılmaması da taşınmazın alanın dışında kaldığını göstermez.

Eyyübiye’nin iki ayrı yüzü

Satılık bir dairenin “Eyyübiye’de” olduğunu bilmek, yerini anlatmaya yetmez. İlçenin bir yüzü eski kent dokusunun parçası olan ve 2012’de Şanlıurfa Belediyesinden ayrılan 36 mahalledir: Eyyüp Nebi, Hacıbayram, Dedeosman, Akabe, Direkli, Yusufpaşa, Karakoyunlu gibi. Öteki yüzü ise eski belde Uğurlu, 2012’de mahalleye dönüşen yüzü aşkın köy ve Gaziantep yolu üzerindeki Şanlıurfa Organize Sanayi Bölgesi ile çevresidir.

Bir ilanın bu iki taraftan hangisine düştüğü, teklifle birlikte gelen soruları da değiştirir. Kent çekirdeğinde eski bir yapıdaki bağımsız bölüm, Batıkent’teki sanayi sitesi kavşağına yakın bir dükkân ya da çevredeki yeni bir yapıdaki daire aynı soruları taşımaz.

Teklifin biçimine göre değişen soru

Dönüşüm alanında bir taşınmazın el değiştirmesi farklı biçimlerde önünüze gelebilir. Kontrolün ağırlığı biçime göre kayar:

Her üç durumda da kâğıt üzerindeki cevap kurumdan gelir. Sahadaki kontrol, kurumun verdiği cevabın size gösterilen yere ve size teklif eden kişiye ait olup olmadığını görmenize yardım eder.

Kapsam sorusunu kim cevaplar

Taşınmazın proje alanında, kamulaştırılacak parseller arasında ya da raylı sistem güzergâhında olup olmadığını kesin biçimde Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi söyler. Tapu kaydında bir şerh ya da kısıt bulunup bulunmadığı ise Eyyübiye Tapu Müdürlüğünden öğrenilir. Satıcıdan tapu kaydının güncel bir dökümünü ve taşınmazın parsel bilgisini istemek olağan bir taleptir; bunu vermekte zorlanan satıcı hakkında ilk bilgi de budur.

Sahada kontrol edilenler

Kurumların cevabı kâğıt üzerindeki durumu gösterir. Teklifin sahadaki karşılığı ise şu noktalarda kontrol edilir:

• Gösterilen yer ile teklif edilen yer. Size gezdirilen bina, ilandaki ya da sözleşme taslağındaki adresle aynı yer mi; bina bugün ayakta ve kullanılıyor mu, çevresinde iskele, çit ya da iş makinesi gibi bir çalışmanın başladığını gösteren iz var mı.
• Satıcının kendini tanıtma biçimi. Malik mi, malikin yakını mı, vekil mi, yoksa “hak sahibiyim” diyen biri mi; iş yeri ve oturduğu yer için verdiği bilgi sahada karşılık buluyor mu.
• Aracı varsa aracı. Teklif bir emlak ofisi ya da tanıdık üzerinden geldiyse, aracının belirttiği iş yeri var ve açık mı.

Bu kontrol binanın dışından, sokaktan yapılır. Binada oturanlara ya da komşulara soru sorulmaz; dairenin içini görmek, alıcıyla satıcının birlikte yaptığı gezide kalır. Bulgular fotoğraflarla birlikte, neyin görüldüğünü ve neyin görülemediğini ayırarak size teslim edilir. Ayrıntılı çerçeve arsa ve ev alımı öncesi kontrol sayfasında.

Acele kamulaştırma ve satıcının acelesi

27 Şubat ve 9 Ağustos 2026’daki acele kamulaştırma kararlarının ardından Eyyübiye’de satışa çıkan bir taşınmazda satıcının da acele etmesi şaşırtıcı olmaz. Sorulması gereken, satıcının acelesinin kararın kapsamıyla ilgili olup olmadığıdır: taşınmaz listedeyse, onu satın alan kişi de aynı kararla karşı karşıya kalır.

Raylı sistem kararı ayrıca dükkân ve iş yeri kiralayanları ilgilendirir. Eyyübiye ile Haliliye arasındaki hattın birinci aşaması ve kavşaklar için kamulaştırılacak taşınmazlar arasında ticari yapılar da bulunabilir. Hat güzergâhına yakın bir dükkânı uzun süreli kiralamadan ya da devralmadan önce, yapının kararın ekindeki parseller arasında olup olmadığı öğrenilmesi gereken ilk bilgidir.

Taşınmaz yerine kişi arıyorsanız

Dönüşüm ve kamulaştırma alanındaki bir adres kısa sürede eskiyebilir. Kirada oturan bir borçlunun ya da uzun süredir görüşülmeyen bir akrabanın belgedeki adresi, bina el değiştirdikten sonra yalnızca bir kayıt satırı olarak kalır. Bu durumda iş, belgedeki adresin bugünkü hâliyle başlayan bir adres araştırması olarak yürür. Eyyübiye’de bu, 2012 öncesi kayıtta “Merkez” yazan mahallenin gerçekten bu ilçeye düşüp düşmediğini görmekle başlar, çünkü eski merkezin kent mahalleleri Haliliye ile paylaşıldı.