Viranşehir Özel Dedektif: İlçesi Yazılmamış Mahalle Adını Teke İndirmek

Bir belgede yalnızca “Süleymaniye Mahallesi” ya da “Eyyüpnebi Mahallesi” yazıyor ve ilçe yoksa, o adres Viranşehir’de olabileceği gibi Haliliye’de ya da Eyyübiye’de de olabilir. İlçe, belgenin öteki satırlarından ve adın hangi ilçelerde geçtiğinden teke indirilmeden saha günü planlanmaz; Viranşehir kent merkezinden uzak olduğu için yanlış ilçeyle başlayan bir iş, bir günü baştan kaybettirir.

Viranşehir’in adları merkez ilçelerde de geçiyor

Viranşehir’in 149 mahallesi arasında, Haliliye’deki bir mahalleyle aynı adı taşıyan 13 mahalle bulunur. Bunlardan dördü, Atatürk, Bahçelievler, Süleymaniye ve Yenişehir, Haliliye’nin 32 kent mahallesi arasındadır. Yani “Bahçelievler Mahallesi, Şanlıurfa” diye yazılmış bir adres kentin içindeki bir mahalleyi de gösterebilir, Viranşehir’deki Bahçelievler’i de.

Sorunun Haliliye ile de bitmediği şu tabloda görülüyor:

Bu adlar Şanlıurfa’nın birçok ilçesinde görülen ortak adlardır. 2012’den sonra yazılmış bir ilanda, bir davetiyede ya da elle doldurulmuş bir formda adres kimi zaman “mahalle, sokak, Şanlıurfa” diye yazılır ve ilçe atlanır. Böyle bir adresi okuyan kişi kentin içini düşünür; oysa adres il merkezinden çok uzaktaki bir ilçede olabilir.

Tablo yalnızca Viranşehir’den bakıldığında en çok karışan adları gösteriyor. Şanlıurfa’nın bütün ilçelerinde 123 mahalle adı birden fazla ilçede tekrar ediyor; merkezin üç ilçesi açısından tam döküm merkez adresleri rehberinde var.

Eyyüpnebi bir belde, Eyyüp Nebi bir kent mahallesi

Viranşehir’deki Eyyüpnebi 2012’ye kadar kendi belediyesi olan bir beldeydi; büyükşehir düzenine geçilince belde adıyla tek bir mahalle olarak Viranşehir’e bağlandı. Eyyübiye’de de Eyyüp Nebi Mahallesi var ve bu, eski merkezin kent mahallelerinden biri.

Yazıma bakarak ayırmak mümkün görünse de yanıltır: bugünkü listelerde Viranşehir’inki bitişik, Eyyübiye’ninki ayrı yazılıyor, ama 2012 kanununun ek listesi Eyyübiye’deki mahalleyi de bitişik “Eyyüpnebi” diye geçiriyor. Uğurlu’da da benzer bir ikilik var: Eyyübiye’de eski bir belde, Viranşehir’de bir mahalle.

İki çifti ayıran söz “belde”dir ve iki çiftte ters yönde çalışır:

• 2012 öncesi bir belgede “Eyyüpnebi Beldesi” yazıyorsa adres Viranşehir’dedir; “Eyyüpnebi Mahallesi, Merkez” yazıyorsa Eyyübiye’dedir.
• “Uğurlu Beldesi” yazıyorsa adres Eyyübiye’dedir; yanında Viranşehir adı geçiyorsa Viranşehir’dedir.

2012’den sonra düzenlenmiş belgelerde “belde” sözü artık geçmez; iki yer de yalnızca mahalle diye yazılır. Bu belgelerde ilçe adı yoksa ayrım aşağıdaki sorularla yapılır.

İlçesiz adresi teke indirmek

Mahalle adı yetmediğinde belgenin geri kalanı devreye girer. Şu sorular aday listesini hızla daraltır:

1. Belge ne zaman düzenlendi? Viranşehir 2012’den önce de ayrı bir ilçeydi ve o dönemin belgelerinde kırsal yerler “köyü”, eski beldeler “beldesi” diye yazılır; bu tek söz bile aday listesini daraltır.
2. Belgeyi hangi kurum düzenledi? Üstbilgide ya da mühürde ilçe adı geçen bir müdürlük varsa, adres büyük olasılıkla o ilçededir.
3. Mahalle adının yanında sokak, cadde ya da köy adı var mı? Kırsal bir adres 2012 öncesi belgelerde “köyü” diye ve çoğunlukla ilçesiyle birlikte yazılır; aynı adlı bir kent mahallesiyle karışma ihtimali o zaman düşer.
4. Aranan kişiyle ilgili bildiğiniz başka bir yer var mı? İş yeri, okul, akraba ya da eski bir telefon görüşmesinde geçen bir semt adı, aday ilçelerden birini öne çıkarır.
5. Belgedeki öteki adlar aynı ilçede mi? Aynı belgede geçen ikinci bir adres, bir okul ya da bir iş yeri adı da aday ilçelerden birinde bulunuyorsa, iki ipucu birbirini doğrular.

Bu eleme çoğu kez masada, sahaya çıkmadan biter. Bitmezse sahaya en güçlü adayla çıkılır ve ikinci adaya geçmek gerekirse bu, ayrı bir iş günü olarak önceden bildirilir.

Elemenin sonunda iki aday kalırsa, hangisinin önce görüleceğini uzaklık belirlemez; ipuçlarının hangisinde daha güçlü olduğu belirler. Kent içindeki Haliliye adayı daha yakın olduğu için önce oraya gitmek cazip gelir, ama ipuçları Viranşehir’i gösteriyorsa saha günü Viranşehir’e yazılır.

Adres doğrulandıktan sonra

Viranşehir’de iş bir alacağın muhatabı, eski bir iş bağlantısı ya da haber alınamayan bir yakın için açılmış olabilir. Hangisi olursa olsun, sahada adresin bugün var olup olmadığı, adres bir iş yeriyse çalışıp çalışmadığı ve aranan kişinin orada görülüp görülmediği tespit edilir. Kendi kararıyla evden ayrıldığı anlaşılan bir yetişkinin adresi ise aileyle paylaşılmaz. Konuya göre çerçeve adres araştırması ve haber alınamayan yakın sayfalarında anlatılıyor.