İş Ortaklığı Araştırması Şanlıurfa: Teklifteki Tesis, Depo ve Dükkân Sahada

Bir ortaklık ya da tedarik teklifini değerlendirirken dedektifin yapabileceği iş, teklifte adı geçen tesisin, deponun ya da dükkânın gösterilen adreste bulunup bulunmadığını ve çalışır görünüp görünmediğini sahada kontrol etmektir. Vergi, ticaret sicili ve borç kayıtlarını sorgulamayız; bunlar karşı taraftan belge olarak istenir ve saha, belgedeki adresin gündelik hayatta karşılığı olup olmadığını sınar. Şanlıurfa Dedektif bu kontrolü, tesis Şanlıurfa’nın hangi ilçesinde ya da organize sanayi bölgesindeyse orada yapar.

Teklif ne kadar parlaksa bu iki parçanın birbirini tutması o kadar önem kazanır. Kâğıtta yazan üretim kapasitesi, araç filosu ya da depo alanı sahada bir yere bağlanmıyorsa, karar vermeden önce sorulacak soru değişir.

OSB adresleri ve ilçe adları

İldeki büyük ölçekli üretim kent çekirdeğinin dışında, organize sanayi bölgelerinde toplanır ve bu bölgelerin adresleri yanıltıcı olabilir:

• Şanlıurfa OSB: Bakanlığın onaylı listesinde Eyyübiye ilçesinde, Gaziantep kara yolu üzerinde görünür. “Eyyübiye” yazan bir fabrika adresi eski şehrin mahallelerini göstermez; kentin dışındaki bu sanayi alanını gösteriyor olabilir.
• Besi ve gıda alanları: Aynı listede hayvancılığa ayrılmış bir OSB Eyyübiye’de, gıdaya ayrılmış bir ihtisas OSB’si Haliliye adresiyle yer alır.
• Viranşehir ve Birecik: İki ilçenin de kendi organize sanayi bölgesi vardır. Viranşehir’inki, listede Şanlıurfa yönünde ilçe merkezinden 14 km uzakta görünür.

Bu listenin bir bölgedeki işletmelerin bugün faal olup olmadığını söylemediğini de bilmek gerekir. Bir firmanın OSB’de parseli olması, orada üretim yaptığı anlamına gelmez; bunu ancak yerin kendisi gösterir. Siverek’te kurulu bir tesisten söz eden teklifler için Siverek notu o ilçeye özgü soruları topluyor.

Sahada görülen ve belgeyle istenen

Sahada görülebilenler: Gösterilen yerde bir tesis, depo ya da dükkân olup olmadığı; kapısındaki adın teklifteki unvanla uyuşup uyuşmadığı; belirlenen günlerde açık ve çalışır durumda görünüp görünmediği; yük ve personel hareketi bulunup bulunmadığı; mağaza ya da teşhir alanı varsa açık olup olmadığı.

Belgeyle istenmesi gerekenler: Vergi levhası, ticaret sicil kaydı, faaliyet belgesi, tesisin kira sözleşmesi ya da tapusu, varsa daha önce çalıştığı firmaların referansı. Bunları karşı taraftan siz istersiniz; sahadaki çalışma, verilen belgelerdeki adreslerin gerçek bir yere karşılık gelip gelmediğini sınar. Çalışmanın hiçbir aşamasında karşı tarafla ya da çalışanlarıyla konuşulmaz; gözlem herkesin bulunabildiği bir noktadan yapılır.

Rapor firmaya “güvenilir” ya da “güvenilmez” notu vermez. OSB’deki parselde o hafta üretim görülüp görülmediğini, depo önünde kaç gün yükleme yapıldığını tarih ve yer adıyla yazar; ortaklığa girip girmeme kararı sizde kalır.

Kapasite, devir ve referans iddiaları

Tedarik tekliflerinde iddia çoğu kez kapasiteyle ilgilidir: “her hafta şu kadar ürün gönderebiliriz”, “kendi araçlarımızla taşıyoruz”. Deponun içindeki stok sahadan görülmez; ama tesisin büyüklüğü, önünde yükleme yapılan bir alan bulunup bulunmadığı ve belirlenen günlerde araç hareketi olup olmadığı, iddianın gerçekçi olup olmadığını tartmanıza yardım eder.

Bir dükkânı ya da işletmeyi devralmayı düşünüyorsanız da aynı yaklaşım geçerlidir. Devreden kişinin anlattığı müşteri yoğunluğu, belirlenen günlerde dükkânın açık olup olmadığı ve önündeki hareketle karşılaştırılabilir. Kasadaki para ve defterler sahadan görülmez; onlar devir görüşmesinde belgeyle istenir.

Teklifle birlikte gönderilen tesis fotoğrafları da sahadaki yerle karşılaştırılabilir: bina, giriş ve çevre yolu gibi kolay değişmeyen ayrıntılar, fotoğrafların gerçekten o adrese ait olup olmadığını gösterir.

Teklif sahibinin referans olarak gösterdiği firmaların adresleri de aynı biçimde sınanabilir. Bu firmalarla konuşulmaz; yalnız adreste bulunup bulunmadıkları ve faal görünüp görünmedikleri kaydedilir.

Kontrolü ne zaman başlatmalı

Bu kontrolün en çok işe yaradığı an, sözleşme imzalanmadan ve herhangi bir ön ödeme yapılmadan öncesidir. Sonrasında sahadaki bilgi ancak var olan durumu gösterir. Raporda her yer için kontrol günleri, adresin bugünkü ilçesi, kapıdaki ad ve görülen faaliyet ayrı satırlarda yazılır.

Teklifte Gaziantep’te bir merkez ve Birecik’te bir şube gösteriliyorsa, saha çalışması Birecik’teki şubenin üzerine kurulur. Birecik, Gaziantep’in Nizip ve Karkamış ilçelerine komşu olduğu için orada gösterilen bir tesisin ticari bağlantısı sınırın öbür yanında olabilir; şubenin gerçekten çalışıp çalışmadığı bu yüzden teklifin en somut sınavıdır. Teklifte bir alacak ya da ödeme sorunu varsa ve karşı tarafın adresine ulaşamıyorsanız, iş adres tespiti olarak ele alınır.