Dedektif Ücreti Şanlıurfa'da Neden Tek Rakamla Söylenmez

Dedektif ücreti ne kadar?

Dedektif ücreti işin içeriğine, süresine ve kaç gün süreceğine göre değişir; Şanlıurfa’da bu üçünü en çok etkileyen şey, işin kentin merkezindeki üç ilçede mi, yoksa il merkezinden uzak bir ilçede mi geçtiğidir. Rakam iş tarif edilmeden söylenmez; tarif edildikten sonra da çalışma başlamadan yazıyla bildirilir.

Telefonda “aşağı yukarı ne tutar” sorusuna verilen bir rakam, sonradan değişmek zorunda kalacak bir rakamdır. Şanlıurfa gibi merkezi ile uzak ilçeleri arasında büyük fark olan bir ilde bu fark daha da açılır.

Aynı soru, iki ayrı coğrafya

Eyyübiye, Haliliye ve Karaköprü bugün üç ayrı ilçe, ama sahada tek bir kenttir. Bir kişinin Haliliye’deki evi ile Eyyübiye’deki iş yeri arasında aynı gün içinde birden çok noktaya ulaşılabilir; işin bir yarısının Karaköprü’de çıkması da planı bozmaz.

Siverek’e ve Viranşehir’e kentten gitmek ise doksan kilometreyi bulan bir yoldur. Haliliye’de oturan bir esnafın Eyyübiye’deki deposunun çalışıp çalışmadığını görmek ile aynı esnafın Siverek’teki deposunu görmek, kâğıt üzerinde aynı iştir. Sahada ise ikincisi saha gününün bir bölümünü yola bırakır ve aynı gün başka bir noktaya geçmeyi zorlaştırır. İki teklif arasındaki farkı yaratan budur ve teklif bu farkı açıkça göstermelidir.

Şanlıurfa’nın öteki ilçelerinde de durum aynı mantıkla hesaplanır. Suruç ve Harran merkeze görece yakındır; ilçenin uzaklığı arttıkça bir saha gününe sığan nokta sayısı azalır.

Bir ayrıntı daha teklifin kapsamını değiştirir. Siverek ve Hilvan Diyarbakır yolu üzerindedir, Birecik ve Suruç Gaziantep’e, Bozova Adıyaman’a, Viranşehir Mardin’e açılır. Bu ilçelerde yürüyen bir işin bir ucu komşu ildeki bir adrese uzanabilir; bunu ilk mesajda yazmanız, rakamın hangi adresleri kapsadığını baştan netleştirir.

Tarla ve arazide işin içeriği değişir

Bir dairenin kapısı bir sokakta bulunur, bir tarla ise ova içinde. Harran Ovası’nda satılık bir tarlanın ilanda gösterilen parsel olup olmadığını sahada görmek, parselin yerini haritadan araziye taşımayı ve tarla yollarında doğru noktaya ulaşmayı gerektirir. Aynı ilçede bir dükkânın açık olup olmadığını görmekle bu iş, içerik bakımından farklıdır ve bu fark ücrete yansır. Tarla kontrolünün nasıl yürüdüğü Harran Ovası tarla ilanı yazısında anlatılıyor.

Masada çözülen kısım, sahaya kalan kısım

Ücretin bir kısmı sahaya çıkmadan, bilgi masada eşleştirilirken belirlenir. Şanlıurfa’ya özgü masa işi, adresin hangi ilçeye düştüğünü bulmaktır: 2012’den önceki bir belgede “Merkez” yazan mahalle bugün üç ilçeden birindedir ve 123 mahalle adı birden çok ilçede tekrar eder. Mahalle ve ilçe baştan belliyse saha günü doğrudan planlanır; belli değilse önce aday ilçeler ayıklanır.

Gün sayısını değiştiren başlıca bilgiler şunlardır:

• Görülecek yer bir mi, birden fazla mı; hepsi aynı ilçede mi.
• Adres güncel mi, yoksa yalnızca eski bir kayıttan mı geliyor.
• Belirli bir zaman diliminin önemi var mı, yoksa iş herhangi bir saha gününe sığar mı.
• Taşınmaz ya da tarla söz konusuysa satıcının ve parselin bilgisi elde mi.

Bu bilgiler ne kadar netse iş o kadar kısa tarif edilir ve rakam o kadar az değişir.

Soruyu daraltmak rakamı da daraltır

Ücreti düşürmenin dürüst yolu pazarlık değil, sorunun daraltılmasıdır. “Bu kişi hakkında ne varsa öğrenmek istiyorum” diye başlayan bir istek ucu açık bir gün sayısı getirir ve kimseye iyi bir teklif çıkarmaz. “Bu adreste hâlâ oturuyor mu”, “bu iş yeri açık ve çalışıyor mu”, “gösterilen tarla tapudaki parsel mi” gibi tek bir soruya indirilmiş istek ise kaç saha günü gerektiğini baştan belli eder.

İlçe bilgisinde de kural değişmez: belgedeki mahallenin hangi ilçelerde geçtiğini ana sayfadaki bulucuyla önceden görmek masa işini kısaltır. Birden çok ilçede iş varsa hangisinin önce görülmesi gerektiğini söylemek de teklifi sadeleştirir.

Teklif yazıya ne zaman geçer

Ön görüşmede işin ne olduğu, nerede geçtiği ve neyin görülmesinin istendiği konuşulur. Rakam bu tarifin üzerine kurulur ve çalışma başlamadan yazıyla iletilir; içinde kaç saha günü öngörüldüğü ve hangi ilçelerin kapsandığı yazar. Çalışma sırasında iş genişlerse, örneğin adres beklenmedik biçimde başka bir ilçede çıkarsa, ek gün ve bedel önce size bildirilir; çalışma ancak onayınızla uzar.

Rakamın içinde ne olduğu da yazıda görünür: saha günleri, masada yapılan eşleştirme ve sonunda teslim edilen rapor. Raporun fotoğraflı ve görülenle görülemeyeni ayıran bir döküm olduğu da rakam verilirken söylenir.

Pazaryerindeki fiyatlarla kıyaslamanın sakıncası

Şanlıurfa için dedektif fiyatı arandığında karşınıza çıkan ilan ve pazaryeri sayfaları, birbirinin katı olan başlangıç rakamları gösterir. Bu rakamların hangi işi, kaç günü, hangi ilçeyi ve neyin teslim edileceğini kapsadığı yazmaz. Biri saatlik, öteki günlük bir bedelden söz eder; çoğunda uzak ilçe ile merkez arasında fark yoktur.

Böyle bir rakamı bir başkasıyla kıyaslamak, içeriği belli olmayan iki paketi kıyaslamaktır. Karşılaştırma yapmak istiyorsanız, aldığınız her teklifte kaç saha gününün öngörüldüğünü, hangi ilçelerin kapsandığını ve sonunda size nasıl bir rapor verileceğini sorun. Bu üç soruya açık cevap vermeyen ya da sonuç vaat eden bir teklif, ne kadar ucuz görünürse görünsün karşılaştırmaya girmez.